Nocne pociągi w Europie: co zmienił nowy rozkład

Większość europejskich przewoźników kolejowych przeszła na rozkłady 2024 w dniu 10 grudnia. W Wielkiej Brytanii zmiany były minimalne, a Polska i kraje bałtyckie czekały jeszcze tydzień lub dwa. Pod koniec listopada otwarto nową linię dużych prędkości przez góry Kantabryjskie w Hiszpanii, co odnotował Guardian.

Nowości w nocnych pociągach dotyczą luk, których dzienne kursy nigdy nie wypełniły. Warszawa zbliżyła się do Monachium, Berlin przesunął w stronę Paryża, a Aachen znalazło się bliżej Salzburga. Żadna z tych par miast nie miała bezpośrednich pociągów dziennych. Opcje nocne stworzyły więc połączenia tam, gdzie mapa pokazywała puste pole. To nie jest drobna korekta istniejących tras. To przerysowanie tego, co możliwe bez latania, i stało się to cicho, w drobnym druku rozkładu, którego większość pasażerów nie czyta.

Trasa z Monachium do Warszawy

Pociąg jadący do Warszawy, który wyjechał z Monachium wieczorem 10 grudnia, był pierwszym bezpośrednim połączeniem z Bawarii do Polski od 2010 roku, według Guardiana. Ten jeden kurs otworzył też nowe pary miast, w tym połączenie sypialniane z Salzburga do Krakowa, które trwa prawie 10 godzin.

Cat Jones, dyrektor generalna firmy Byway Travel, zajmującej się podróżami bez lotów, powiedziała Guardiano, że nowe pociągi „wzbudzają prawdziwe zainteresowanie” w jej firmie. „Teraz możemy łączyć w wycieczkach miejsca, między którymi wcześniej nie było bezpośrednich pociągów”, powiedziała, wskazując na połączenie Salzburg-Kraków jako okazję do połączenia dwóch bardzo różnych miast.

Nie każda zmiana dodaje pociąg. Aarhus straciło dwukrotnie dzienny bezpośredni kurs do Hamburga, zastąpiony przez połączenie z przesiadką co dwie godziny na tym samym peronie w Kolding. Guardian zaznacza, że to połączenie dowozi podróżnych do Hamburga szybciej niż bezpośrednie pociągi. Norymberga, długo punkt startowy do Czech, przeszła z pięciu bezpośrednich pociągów dziennie do Czech do zera.

Francja, Niemcy, Holandia

Francja, gdzie Le Monde ogłosił koniec nocnych pociągów w 2016 roku, uruchomiła w niektóre noce połączenie z Béziers i Montpellier do Paryża. Kurs z Aurillac do Paryża nie ma żadnego konkurującego bezpośredniego pociągu dziennego. Francuskie pociągi nocne nie mają miejsc sypialnych: pasażerowie wybierają między fotelami a leżankami, za które płacą odpowiednio od 19 i 29 euro.

Gdzie indziej, Drezno zyskało połączenia sypialniane z Budapesztem, Wiedniem i Grazem, choć wszystkie te miasta miały już pociągi dzienne. Podróż z Berlina do Amsterdamu skrócono o 30 minut, do mniej niż sześciu godzin. Liczba bezpośrednich pociągów dziennych z Krakowa do Wiednia i Berlina wzrosła z jednego do dwóch, a Wrocław uzyskał nowy wczesnoranny bezpośredni pociąg do Wiednia z powrotem późnym popołudniem.

Drugi bezpośredni pociąg z Wiednia do Ukrainy dołączył do stałego kursu Euronight do Kijowa. Ranne połączenie z Wiednia do Rumunii przewozi teraz wagony przezgraniczne do Chopu w regionie Zakarpacie na Ukrainie. Czeski prywatny przewoźnik RegioJet ma badać możliwość nocnego połączenia z Pragi do Chopu od wczesnych miesięcy 2024 roku.

Dlaczego koszt wciąż się pojawia

Nowe trasy nie rozwiązują kwestii ceny. Osobna analiza Rail Delivery Group opublikowana w lutym 2024 roku wykazała, że na 100 głównych trasach służbowych samochód dieslowy lub benzynowy produkuje dziewięć razy więcej dwutlenku węgla niż pociąg, hybryda plug-in cztery razy więcej, a samochód elektryczny prawie dwa i pół razy więcej. Na trasie z Edynburga do Londynu Kings Cross wartości wynosiły 116 kg CO2 w aucie dieslowym, 31,8 kg w aucie elektrycznym i 12,7 kg na osobę w pociągu.

Organizacje ekologiczne zwróciły uwagę, że najzielone trasy nie były najtańsze. Bilet jednorazowy w LNER, głównym przewoźniku na tej trasie, kosztował 183 funty bez rezerwacji z wyprzedzeniem, podczas gdy średni koszt paliwa dla małego samochodu benzynowego na dystansie 400 mil wynosił około 50 funtów. Michael Solomon Williams z organizacji Campaign for Better Transport stwierdził, że kolej staje się „coraz bardziej zielona wraz z elektryfikacją kolejnych tras” i „często jest też szybsza”, ale priorytetem jest obniżenie cen.

Ceny biletów kolejowych w Anglii wzrosły o 4,9% w następującą niedzielę.