Zakażenia i oddychanie w badaniach nad zdrowiem

W 2024 roku zakażenia wywołały szacunkowo 2 300 000 nowych przypadków raka na świecie, co stanowi 12 procent globalnej liczby. To mniej więcej jeden przypadek na osiem. Wynik jest oszacowaniem modelowym, a nie sumą z rejestrów. Autorzy dopasowali znane czynniki rakotwórcze do globalnych baz zachorowalności, zamiast śledzić pojedynczych pacjentów.

Rozkład tych liczb jest nierówny.

Helicobacter pylori, bakteria powiązana z rakiem żołądka, odpowiadała za 760 000 przypadków, głównie w Azji Wschodniej. Wirus brodawczaka ludzkiego był tuż za nią z blisko 750 000 przypadków, z wysokimi wskaźnikami w Afryce Subsaharyjskiej. Wirusy zapalenia wątroby typu B i C razem odpowiadały za znaczną część nowotworów wątroby. Praca rozszerza listę zakażeń uznawanych za rakotwórcze o 16. Wśród nowych są HIV, powiązany z rakiem szyjki macicy, oraz poliomawirus komórek Merkla, rzadki wirus związany z agresywnym nowotworem skóry. Wirus Epsteina-Barr odpowiadał za około 260 000 przypadków na świecie w 2024 roku, obejmujących raka nosogardzieli, część raków żołądka i chłoniaka Hodgkina.

Szesnaście nowych czynników na liście

Gary Clifford, epidemiolog nowotworów w Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem i współautor pracy, powiedział w rozmowie z CBC, że zmiana odzwierciedla nagromadzone dowody, a nie pojawienie się nowego patogenu. „W tym czasie zidentyfikowano nowe czynniki zakaźne jako rakotwórcze, a nawet w przypadku czynników, które znaliśmy wcześniej, dowody na liczbę różnych nowotworów, które mogą wywoływać, się zwiększyły” – powiedział. Dodał, że wirus Epsteina-Barr odpowiada za „całkiem duże obciążenie rakiem”, którego nie uwzględniano we wcześniejszych szacunkach.

Geografia wciąż decyduje o wynikach bardziej niż biologia. Kraje o wysokich dochodach z długoletnimi programami przesiewowymi i szczepieniami mają mniejszy udział w obciążeniu, a kraje o niższych i średnich zasobach nie. W Ameryce Północnej H. pylori i HPV pozostają najczęstszymi źródłami zakaźnymi. W Kanadzie badanie z 2019 roku prowadzone przez epidemiolog Karenę Volesky, gdy pracowała na McGill University, oszacowało udział nowotworów przypisywanych zakażeniom na cztery procent.

Oddychanie i czas reakcji

Osobne badanie z Northwestern University, opublikowane 29 września w czasopiśmie iScience, wykazało, że czas reakcji jest mierzalnie krótszy przy wydechu niż przy wdechu, średnio o 41 milisekund. Odpowiedzi w pauzach między oddechami były także szybsze niż przy wdechu, o 21 milisekund.

To niewielki efekt. Zmierzono go u 35 osób w wieku od 18 do 33 lat, które naciskały spację, gdy czerwony kwadrat zmieniał się na żółty. To także pierwszy eksperyment, w którym zmierzono czas reakcji we wszystkich fazach oddychania, łącznie z pauzami. Starszy autor Ken Paller powiedział, że mechanizm nie jest ustalony: „Nie wiemy jeszcze dokładnie, jak są powiązane, ale podejrzewamy wydajność neurofizjologiczną, bo inne badania pokazały, że różne oscylacje mózgu są zsynchronizowane z rytmem oddychania”.

Żadne z badań nie wykorzystywało urządzenia noszonego, choć oba mieszczą się w obszarze, w którym czujniki konsumenckie rozwijają się szybko. Praca o oddychaniu używała czujnika przepływu powietrza pod nozdrzami, nie zegarka. Szacunki dotyczące raka pochodzą z modelowania epidemiologicznego.

Gdzie użycie AI pozostaje nieujawnione

Po stronie zawodowej badanie opisane przez Nieman Journalism Lab 28 września objęło ankietą 1 138 naukowców zajmujących się komunikacją w 77 krajach. Blisko 70 procent z nich używało generatywnej AI do co najmniej jednego zadania badawczego, choć większość uważała to za niestosowne w przypadku większości zadań. Autorzy opisują wynikające z tego napięcie jako „wstyd związany z AI” i apelują o normy sprzyjające ujawnianiu zamiast zakazów.